શું છે RBI રેપો રેટ? જાણો કેવી રીતે થાય છે લોન EMI પર તેની અસર?

RBI Repo Rate in Gujarati: હોમ લોન ધરાવતા અસંખ્ય વ્યક્તિઓને રાહત આપતા એક મહત્વપૂર્ણ પગલામાં, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ ફરી એકવાર વ્યાજ દર ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો છે.

ફેબ્રુઆરીમાં અગાઉ 25 બેસિસ પોઈન્ટના ઘટાડા બાદ આ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

સેન્ટ્રલ બેંકની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) એ આ જાહેરાત કરી હતી, જેમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો જે રેપો રેટને 6 ટકા સુધી ઘટાડી દે છે.

RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના નેતૃત્વમાં આ પ્રકારનું બીજું ગોઠવણ મધ્યમ વર્ગ માટે, ખાસ કરીને હોમ લોન EMI દ્વારા દબાયેલા લોકો માટે નોંધપાત્ર વરદાન દર્શાવે છે.

રેપો રેટમાં 6 ટકાનો ઘટાડો થવાથી બેંકો ઘર ખરીદી સહિત વિવિધ લોન પર વ્યાજ દર ઘટાડવા પ્રેરિત થશે તેવી ધારણા છે.

આ ગોઠવણ બેંક ગ્રાહકોને સીધો લાભ આપે છે, જેમને તેમના વ્યાજ દરમાં ઘટાડો જોવા મળશે અને પરિણામે, તેમની માસિક ચુકવણીમાં પણ ઘટાડો થશે.

આ નિર્ણય ભૂતપૂર્વ ગવર્નર શક્તિકાંત દાસના કાર્યકાળથી એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન દર્શાવે છે, જેમણે પાછલા બે વર્ષ માટે સ્થિર વ્યાજ દર જાળવી રાખ્યો હતો.

આ પગલું ડિસેમ્બરમાં પદ સંભાળ્યા પછી ગવર્નર મલ્હોત્રાના વધુ અનુકૂળ અભિગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે તેમના પુરોગામીના વધુ રૂઢિચુસ્ત વલણથી વિપરીત છે.

શું છે રેપો રેટ - રેપો રેટ એ દર છે, જેના પર રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) સરકારી સિક્યોરિટીઝ સામે ભારતમાં વાણિજ્યિક બેંકો અથવા નાણાકીય સંસ્થાઓને નાણાં ઉછીના આપે છે.

જો RBI રેપો રેટ ઘટાડે છે, તો તે બજારમાં નાણાં પુરવઠો વધારે છે, જે અર્થતંત્રને વૃદ્ધિ કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

હોમ લોન EMI પર અસર - આ વ્યાજ દર ઘટાડા અંગે ગ્રાહકોની પ્રતિક્રિયા ખૂબ જ સકારાત્મક રહી છે, કારણ કે તેનો સીધો અર્થ હોમ લોન માટે EMI ઘટવા તરફ છે.

રેપો રેટ હવે 6 ટકા પર હોવાથી, બેંકો તેમના હોમ લોનના દરોને તે મુજબ સમાયોજિત કરે તેવી અપેક્ષા છે.

ઉદાહરણ તરીકે, જો હોમ લોનનો વ્યાજ દર પહેલા 8.5 ટકા હતો, તો તે ઘટીને 8.25 ટકા થવાનો અંદાજ છે.

ખાસ કરીને 20 વર્ષ જેવા લાંબા ગાળાના લોન સમયગાળા દરમિયાન વ્યાજ દરમાં આ ઘટાડાનો અર્થ લોન લેનારાઓ માટે નોંધપાત્ર બચત થાય છે.

આ વ્યાજ દર ઘટાડાથી લોનની ચુકવણી પર કેવી અસર પડે છે તેની વિગતો જોઈએ. ઉદાહરણ તરીકે, 8.5 ટકાના અગાઉના વ્યાજ દર સાથે 30 લાખ રૂપિયાની હોમ લોનને ધ્યાનમાં રાખીએ.

આ લોન માટે માસિક EMI 26,035 રૂપિયા હોત. જોકે, 8.25 ટકાના દર ઘટાડા સાથે, નવી EMI આશરે 25,562 રૂપિયા થશે, જેનાથી લેનારાને માસિક 473 રૂપિયા અને વાર્ષિક 5,676 રૂપિયાની બચત થશે.

આવી જ રીતે, 50 લાખ રૂપિયાની મોટી લોન માટે, EMI બચત વધુ નોંધપાત્ર હશે, જે માસિક 788 રૂપિયા અને વાર્ષિક 9,456 રૂપિયા થશે.

રેપો રેટ અને તેના પ્રભાવને સમજવું - રેપો રેટ મૂળભૂત રીતે તે દર છે જેના પર આરબીઆઈ વાણિજ્યિક બેંકોને નાણાં ઉછીના આપે છે. આ દરમાં ગોઠવણો ઉધાર ખર્ચને અસર કરીને એકંદર આર્થિક પ્રવૃત્તિને પ્રભાવિત કરી શકે છે.

રેપો રેટમાં વધારો લોનને વધુ ખર્ચાળ બનાવશે, આમ ખર્ચ અને ઉધાર ધીમું કરશે. તેનાથી વિપરીત, રેપો રેટ ઘટાડવાથી, જેમ આરબીઆઈએ કર્યું છે, ઉધાર સસ્તું બને છે, જેનાથી ખર્ચ અને રોકાણને પ્રોત્સાહન મળે છે.

ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા અને આર્થિક વિકાસને સંચાલિત કરવા માટે RBI વ્યૂહાત્મક રીતે રેપો રેટમાં ફેરફાર કરે છે. જ્યારે ફુગાવો ઊંચો હોય છે, ત્યારે કેન્દ્રીય બેંક ખર્ચને કાબુમાં રાખવા અને ફુગાવાને ઘટાડવા માટે દરમાં વધારો કરી શકે છે.

બીજી બાજુ, આર્થિક મંદીના સમયગાળા દરમિયાન, નીચો રેપો રેટ ખર્ચ અને રોકાણને ઉત્તેજીત કરી શકે છે, જે આર્થિક પુનઃપ્રાપ્તિમાં મદદ કરે છે.

ગવર્નર મલ્હોત્રાના નેતૃત્વ હેઠળ બીજી વખત રેપો રેટ ઘટાડવાનો RBI દ્વારા લેવાયેલો આ તાજેતરનો નિર્ણય હોમ લોન લેનારાઓને નાણાકીય રાહત પૂરી પાડવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

રેપો રેટમાં ઘટાડો ગ્રાહકોને સીધો લાભ આપે છે, જે મકાનોને વધુ સસ્તું બનાવે છે અને ખર્ચને પ્રોત્સાહન આપીને આર્થિક વિકાસને ઉત્તેજીત કરે છે.

રેપો રેટમાં ઘટાડો એ RBIની અનુકૂળ નાણાકીય નીતિ વલણ જાળવવાની પ્રતિબદ્ધતાનો પુરાવો છે, જેનો હેતુ દેશના મધ્યમ વર્ગને ટેકો આપવા અને આર્થિક સ્થિરતા લાવવાનો છે.

English summary

What is RBI Repo Rate in Gujarati? Know how it affects loan EMI?