ડિજિટલ પેમેન્ટની મદદથી ભારતે 47 વર્ષનો લક્ષ્ય માત્ર 6 વર્ષમાં મેળવી લીધોઃ વિશ્વ બેંક દ્વારા જી20 દસ્તાવેજ

જન ધન બેંક એકાઉન્ટ્સ, આધાર અને મોબાઈલ ફોન (JAM ટ્રિનિટી) જેવા ડિજિટલ પેમેન્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) વિના, ભારતને 80%નો નાણાકીય સમાવેશ દર હાંસલ કરવામાં 47 વર્ષ લાગી શકે, જે દેશે માત્ર છ વર્ષમાં હાંસલ કર્યો છે તેમ વિશ્વ બેંક દ્વારા તૈયાર કરાયેલ G20 નીતિ દસ્તાવેજમાં કહેવામાં આવ્યુ છે.

વિશ્વ બેંકના દસ્તાવેજમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં UPI વ્યવહારોનું કુલ મૂલ્ય ભારતના નજીવા જીડીપીના લગભગ 50% જેટલું હતું. ડીપીઆઈના ઉપયોગથી ભારતમાં ગ્રાહકોને જોડવાનો બેંકોનો ખર્ચ 23 ડૉલરથી ઘટીને 0.1 ડૉલર થઈ ગયો.

માર્ચ 2022 સુધીમાં, ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT)ને કારણે ભારતે 33 બિલિયન ડૉલરની કુલ બચત કરી હતી, જે GDPના લગભગ 1.14% જેટલી છે," તેમ વિશ્વ બેંકના દસ્તાવેજમાં જણાવવામાં આવ્યુ છે.

આ G20 ગ્લોબલ પાર્ટનરશિપ ફોર ફાઇનાન્સિયલ ઇન્ક્લુઝન (GPFI) દસ્તાવેજ વિશ્વ બેંક દ્વારા GPFIના અમલીકરણ ભાગીદાર તરીકે નાણા મંત્રાલય અને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા રજૂ કરાયેલ G20 ઇન્ડિયા પ્રેસિડેન્સીના માર્ગદર્શન અને ઇનપુટ્સ સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

ભારત આ સપ્તાહના અંતે નવી દિલ્હીમાં G20 સમિટમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ અને નાણાકીય સમાવેશના મોરચે તેની સફળતાઓ દર્શાવવાનું આયોજન કરી રહ્યું છે. વર્લ્ડ બેંક દસ્તાવેજમાં જણાવ્યા મુજબ ઇન્ડિયા સ્ટેક ડિજિટલ આઈડી, ઇન્ટરઓપરેબલ પેમેન્ટ્સ, એક ડિજિટલ ક્રિડેન્શિયલ લેઝર અને એકાઉન્ટ એકત્રીકરણને જોડીને ડીપીઆઈ અભિગમનું ઉદાહરણ આપે છે. "માત્ર છ વર્ષમાં, તેણે (ભારત સ્ટેક) નોંધપાત્ર 80% નાણાકીય સમાવેશ દર હાંસલ કર્યો છે - એક એવી સિદ્ધિ કે જેમાં ડીપીઆઈ અભિગમ વિના લગભગ પાંચ દાયકા લાગી જાત.

જન ધન બેંક ખાતા અને મોબાઈલ ફોનની સાથે આધાર જેવા ડીપીઆઈના અમલીકરણે 2008માં લગભગ એક ચતુર્થાંશ પુખ્ત વયના લોકો પાસેથી ટ્રાન્ઝેક્શન ખાતાઓની માલિકી હવે 80 ટકાથી વધુમાં ખસેડવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હોવાનું માનવામાં આવે છે તેમ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યુ છે.

English summary

India achieves 47-year target in just 6 years with digital payments: G20 document by World Bank