RBI Monitory Policy Explained: આરબીઆઈની નાણાકીય નીતિ સામાન્ય માણસને કેવી રીતે અસર કરે છે? 10 પોઈન્ટ્સમાં સમજો

RBI Monitory Policy Explained in Gujarati: સંજય મલ્હોત્રાના નેતૃત્વ હેઠળના રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી છે, જે તેને 6 ટકા સુધી ઘટાડી દે છે.

વધુમાં, RBI એ તેના નીતિગત વલણને તટસ્થ થી સહનશીલ માં ફેરવ્યું છે. મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની બેઠક પછી એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન આ જાહેરાતો કરવામાં આવી હતી.

નાણાકીય વર્ષની તેની પ્રથમ નાણાકીય નીતિ સમીક્ષા માટે MPC સોમવારથી બુધવાર સુધી બોલાવવામાં આવી હતી.

આ બેઠક મુખ્ય ફુગાવામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો વચ્ચે થઈ હતી, જેના કારણે સંભવિત નીતિગત સરળતા માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ ઊભી થઈ છે. જોકે, યુએસ ટેરિફની અસર ચિંતાનો વિષય બની રહી છે.

નાણાકીય નીતિની વિશેષતાઓ - બેઠક દરમિયાન, ઘણા મુખ્ય નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા. રેપો રેટ 25 બેસિસ પોઈન્ટ ઘટાડીને 6% કરવામાં આવ્યો, અને નીતિગત વલણને "સહનશીલ" કરવામાં આવ્યું છે.

માર્જિનલ સ્ટેન્ડિંગ ફેસિલિટી (MSF) રેટને 6.25 ટકા પર સમાયોજિત કરવામાં આવ્યો. MPC એ નાણાકીય વર્ષ 26 માટે વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ 6.5 ટકા રહેવાનો પણ અંદાજ લગાવ્યો છે.

સમિતિએ નોંધ્યું હતું કે, ફુગાવો હાલમાં લક્ષ્ય કરતાં ઓછો છે, જેને ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડાનો ટેકો મળ્યો છે.

હવે 12 મહિનાના ક્ષિતિજ પર 4 ટકા લક્ષ્ય સાથે મુખ્ય ફુગાવાના ટકાઉ સંરેખણને પ્રાપ્ત કરવાનો વધુ વિશ્વાસ છે. ઉભરતા વૈશ્વિક વિકાસ અંગે કેન્દ્રીય બેંક સતર્ક રહે છે.

ફુગાવા અને વૃદ્ધિના અંદાજો - RBI એ FY26 માટે ફુગાવાનો દર 4% રહેવાની આગાહી કરી છે, જે ફેબ્રુઆરીમાં કરવામાં આવેલા 4.2 ટકા ના અગાઉના અંદાજ કરતા ઓછો છે.

FY26 ના ક્વાર્ટર માટે, ફુગાવાનો દર Q1 માં 3.6 ટકા, Q2 માં 3.9 ટકા, Q3 માં 3.8 ટકા અને Q4 માં 4.4 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે, જેમાં જોખમો સમાન રીતે સંતુલિત રહેશે.

4 એપ્રિલ, 2025 ના રોજ ભારતનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર 676.3 બિલિયન ડોલર હતો, જે લગભગ 11 મહિના માટે આયાત કવર પૂરો પાડે છે.

વધુમાં, RBI એ નાણાકીય વર્ષ 2025 માટે ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર 7.2 ટકા રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો હતો, જે આર્થિક સર્વેક્ષણના 6.4 ટકાના અનુમાનથી થોડો વધારે છે. આ આશાવાદી વૃદ્ધિનો અંદાજ ફુગાવો નિયંત્રિત રહેશે તેવી અપેક્ષાઓ સાથે જોડાયેલો છે.

વૈશ્વિક વેપાર તણાવની અસર - ભારતના આર્થિક દૃષ્ટિકોણ માટે વેપાર તણાવ હજુ પણ પડકારો ઉભા કરી રહ્યો છે. અમેરિકાએ ભારતીય નિકાસ પર 26 ટકાનો નોંધપાત્ર ટેરિફ લાદ્યો છે, જે વૃદ્ધિની સંભાવનાઓને નોંધપાત્ર રીતે અસર કરી શકે છે.

જ્યારે ભારતના બદલો લેવાના ટેરિફ ચીન અને વિયેતનામ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફ કરતા ઓછા છે, નિષ્ણાતો યુએસમાં નિકાસ પર આ ઊંચા ટેરિફને કારણે વૃદ્ધિ પર દબાણ આવવાની અપેક્ષા રાખે છે.

આ ઘટનાક્રમને કારણે અર્થશાસ્ત્રીઓએ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે તેમના વિકાસ દરના અંદાજમાં ઘટાડો કર્યો છે. ગોલ્ડમેન સૅક્સે તેની આગાહી 6.3 ટકા થી ઘટાડીને 6.1 ટકા કરી છે, જે RBIના પોતાના 6.7 ટકા ના અંદાજ કરતાં ઓછી છે.

આ પડકારોના પ્રતિભાવમાં, RBI એ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના નેતૃત્વ હેઠળ વધુ વૃદ્ધિ-મૈત્રીપૂર્ણ અભિગમ તરફ આગળ વધવાનો સંકેત આપ્યો છે.

RBIનો પ્રતિભાવ અને ભવિષ્યનો અંદાજ - તેમની નિમણૂક પછી, મલ્હોત્રાએ પાંચ વર્ષમાં પહેલી વાર દરમાં ઘટાડો કર્યો અને સ્થાનિક માંગને ટેકો આપવા માટે સિસ્ટમમાં નોંધપાત્ર પ્રવાહિતા દાખલ કરી હતી.

સ્થાનિક અને વૈશ્વિક સ્તરે વધતા આર્થિક દબાણ સાથે, વિશ્લેષકો અપેક્ષા રાખે છે કે RBI તેના અનુકૂળ નીતિ વલણને જાળવી રાખશે અને ટેરિફથી થતી પ્રતિકૂળ અસરો સામે રક્ષણ આપવા માટે સંભવિત રીતે દરોમાં વધુ ઘટાડો કરશે.

યુએસ ટેરિફની સંભવિત અસરથી શેર અને ચલણ બજારોમાં અનિશ્ચિતતા સર્જાઈ છે, જેના કારણે રૂપિયાનું અવમૂલ્યન અને સ્ટોક ઇન્ડેક્સમાં અસ્થિરતા જોવા મળી છે.

આ પડકારો ચાલુ રહેતાં, નીતિ નિર્માતાઓ માટે સ્થિરતા અને વૃદ્ધિ સુનિશ્ચિત કરતી વખતે આ જટિલ આર્થિક પરિદૃશ્યમાંથી કાળજીપૂર્વક પસાર થવું મહત્વપૂર્ણ છે.

English summary

How RBI Monitory policy 2025 affects common man? Explained in 10 points