Economic Survey: નાણામંત્રી સીતારમણના આર્થિક સર્વેક્ષણની ખાસ વાતો - દેશનો જીડીપી ગ્રોથ, રોજગાર, કૃષિ...

Economic Survey 2024 Highlights: કેન્દ્રીય નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સોમવારે 22 જુલાઈએ લોકસભામાં આર્થિક સર્વે રજૂ કર્યો હતો. નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું છે કે ભારતનો જીડીપી 8.2% ની ઝડપે વધ્યો છે અને આર્થિક સર્વેમાં 2025માં પણ વધુ ઝડપી વૃદ્ધિની આગાહી કરવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2025માં વાસ્તવિક જીડીપી 6.5 થી 7 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે.

આ આર્થિક સર્વેમાં નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું છે કે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા મહામારીમાંથી ઝડપથી બહાર આવી છે. નાણાકીય વર્ષ 2024 માં જીડીપી કોરોના સમયગાળા કરતા 20 ટકા વધારે છે. IMFએ અનુમાન લગાવ્યું છે કે 2024માં વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા 3.2 ટકા વધશે અને ભારતનો જીડીપી 6.5 થી 7 ટકા વધશે.

Economic Survey Highlights: આર્થિક સર્વેની ખાસ વાતો

આર્થિક સર્વેક્ષણ કહે છે કે ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ (જીજીપી) ગ્રોથ 6.5 થી 7 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે. જેમાં કોઈપણ પ્રકારનું જોખમ નથી. આ જીડીપી ગ્રોથને ધ્યાનમાં લેતાં શેરબજાર પણ પોઝિટિવ રહેશે.

રોજગાર આર્થિક સર્વેમાં એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે વસ્તીના ગુણોત્તરમાં વૃદ્ધિની સાથે સાથે કોરોના વાયરસ રોગચાળા પછી દેશના વાર્ષિક બેરોજગારી દરમાં ઘટાડો થયો છે. શહેરી બેરોજગારીનો દર માર્ચ 2024માં ઘટીને 6.7% થઈ ગયો છે જે ગયા વર્ષે 6.8% હતો.

આર્થિક સર્વેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ભારતના કુલ વર્કફોર્સમાંથી લગભગ 57 ટકા લોકો સ્વરોજગાર છે. તે જ સમયે, યુવા બેરોજગારી દર 2017-18માં 17.8 ટકાથી ઘટીને 2022-23માં 10 ટકા થઈ ગયો છે.

આર્થિક સર્વેક્ષણમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે વર્ષ 2030 સુધીમાં બિન-કૃષિ ક્ષેત્રમાં સરેરાશ વાર્ષિક આશરે 78.5 લાખ લોકોને રોજગારી આપવાની જરૂર છે.

આર્થિક સર્વેમાં જણાવાયું છે કે ખાનગી મૂડી બજારને કારણે નાણાકીય વર્ષ 24માં રૂ. 10.9 લાખ કરોડની મૂડી ઊભી કરવામાં આવી છે. ભારતીય શેરબજારની માર્કેટ મૂડીમાં પણ વધારો થયો છે. આ કારણોસર, જીડીપી અને માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનના ગુણોત્તરના સંદર્ભમાં ભારત વિશ્વમાં 5મા ક્રમે છે.

આર્થિક સર્વેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સરકારનું ધ્યાન કૃષિ પર છે. આ સિવાય સરકારનું ધ્યાન પબ્લિક પ્રાઈવેટ પાર્ટનરશિપ પર પણ વધવા જઈ રહ્યું છે. આ વર્ષે, NHAI માટે વેચાણ માટે 33 અસ્કયામતોની ઓળખ કરવામાં આવી છે, જેણે ખાનગી ક્ષેત્ર માટે નફો પેદા કર્યો છે પરંતુ અપેક્ષા મુજબ રોજગારીની તકો વધારી નથી.

આર્થિક સર્વેમાં જણાવાયું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2024માં વૈશ્વિક ઉર્જા ભાવ સૂચકાંકમાં ઘટાડો થયો છે. સરકારે એલપીજી, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો કર્યો છે. જેના કારણે નાણાકીય વર્ષ 24માં છૂટક ઈંધણ ફુગાવો નીચો રહ્યો છે.

સરકારે માહિતી આપી છે કે ઓગસ્ટ 2023માં દેશના તમામ બજારોમાં ઘરેલુ એલપીજી સિલિન્ડરની કિંમતમાં પ્રતિ સિલિન્ડર 200 રૂપિયાનો ઘટાડો થયો છે. જ્યારે માર્ચ 2024માં કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર 2 રૂપિયાનો ઘટાડો કર્યો હતો.

આર્થિક સર્વેમાં એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે વૈશ્વિક કટોકટી અને ચોમાસાની અનિશ્ચિતતાને કારણે મોંઘવારી વધી છે સરકાર દ્વારા યોગ્ય રીતે વ્યવસ્થાપન કરવામાં આવ્યું છે. આના કારણે નાણાકીય વર્ષ 23માં છૂટક ફુગાવાનો દર 6.7 ટકા હતો. જે નાણાકીય વર્ષ 24માં ઘટીને 5.4 ટકા પર આવી ગયું છે.

ઈકોનોમિક સર્વેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે એરપોર્ટ સેક્ટરમાં 72000 કરોડ રૂપિયાની મૂડી છે. સરકારે કહ્યું છે કે શિક્ષણ અને રોજગાર વચ્ચે સંતુલન બનાવવું જરૂરી છે, જેના પર અમે કામ કરી રહ્યા છીએ. સરકારે કહ્યું છે કે 2030 સુધીમાં ભારતને વૈશ્વિક ડ્રોન હબ બનાવવા માટે પણ કામ ચાલી રહ્યું છે.

ઈકોનોમિક સર્વેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહી છે. જેની અસર મૂડી પ્રવાહ પર પણ પડી શકે છે. સર્વિસ સેક્ટરમાં ગ્રોથ સારો રહેશે પરંતુ ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં IT સેક્ટરમાં વધુ ભરતીની અપેક્ષા નથી.

English summary

Economic Survey 2024 highlights, GDP growth, employment, private sector jobs etc.