દેવશયની અગિયારસ ક્યારે છે જાણો પૂજાની કથા અને સમય

અષાઢ માસના શુક્લ પક્ષની એકાદશીને દેવશયની અગિયારસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિના માટે યોગ નિદ્રામાં જાય છે. તેથી જ તેને દેવસાયન કહેવામાં આવે છે.

Updated: Thursday, July 7, 2022, 12:42 [IST]

નવી દિલ્હી, 07 જુલાઇ : અષાઢ માસના શુક્લ પક્ષની એકાદશીને દેવશયની અગિયારસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિના માટે યોગ નિદ્રામાં જાય છે. તેથી જ તેને દેવસાયન કહેવામાં આવે છે. ભગવાન વિષ્ણુ નિદ્રામાં હોવાને કારણે સગાઈ, લગ્ન, મુંડન, ઉપનયન વિધિ જેવા તમામ શુભ કાર્યો પર પ્રતિબંધ છે.

ભગવાન વિષ્ણુ 118 દિવસ સુધી યોગ નિદ્રામાં રહેશે

આ દિવસથી ચાતુર્માસ શરૂ થાય છે. દેવ ઉઠી અગિયારસ 10 જુલાઈ, 2022 રવિવારના રોજ આવી રહી છે. ભગવાન વિષ્ણુની નિદ્રાનોસમયગાળો કારતક શુક્લ એકાદશીના દિવસે સમાપ્ત થાય છે, જેને દેવોત્થાન એકાદશી, દેવ પ્રબોધિની અને દેવ ઉઠી અગિયારસ કહેવામાંઆવે છે. દેવોત્થાન એકાદશી 4 નવેમ્બરના રોજ આવશે. આ રીતે આ વખતે ભગવાન વિષ્ણુ 118 દિવસ સુધી યોગ નિદ્રામાં રહેશે.

10મી જુલાઇની સાંજે ભગવાન વિષ્ણુનું મંગલ શયન કરશે

શાસ્ત્રોમાં દેવશયની એકાદશીનું ઘણું મહત્વ જણાવવામાં આવ્યું છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીની વિશેષ પૂજા કરવામાંઆવે છે. આ પછી શ્રીહરિને શયન કરાવવામાં આવે છે. 10મી જુલાઇની સાંજે ભગવાન વિષ્ણુનું મંગલ શયન કરવામાં આવશે. સૂતા પહેલા,શ્રી હરિ તેમના ભક્તોને સુખી જીવન જીવવા માટે આશીર્વાદ આપે છે.

એકાદશીનું વ્રત વિશેષ ફળદાયી છે

આખું વર્ષ વ્રત રાખનારાઓ માટે આ એકાદશીનું ઘણું મહત્વ છે. આ દિવસે સવારે સ્નાન કરીને નિવૃત્ત થઈને એકાદશીના ઉપવાસનો સંકલ્પકરીને ભગવાન વિષ્ણુની વિધિવત પૂજા કરવી. વાર્તા સાંભળો કે વાંચો. દિવસભર ઉપવાસ રાખો અને સાંજે ફરી પૂજા કર્યા પછી તુલસીનીસામે શુદ્ધ ઘીનો દીવો પ્રગટાવો. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુને દાખ અર્પણ કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે.

દેવશયની એકાદશીની કથા

સતયુગમાં એક ચક્રવર્તી રાજા માંધાતા શહેરમાં શાસન કરતા હતા. એકવાર તેના રાજ્યમાં ત્રણ વર્ષ સુધી દુકાળ પડ્યો. રાજાના દરબારમાંલોકોએ અવાજ ઉઠાવ્યો.

રાજા વિચારવા લાગ્યા કે, મારાથી કોઈ ખરાબ કામ નથી થયું, જેના કારણે મારા રાજ્યમાં દુકાળ પડ્યો. રાજાપોતાની પ્રજાના દુઃખ દૂર કરવા જંગલમાં અંગિરા ઋષિના આશ્રમમાં પહોંચ્યા. ઋષિએ રાજાના આશ્રમમાં આવવાનો હેતુ પૂછ્યો.

રાજાએ પ્રણામ કરીને પ્રાર્થના કરી, પ્રભુ, મેં સર્વ પ્રકારે ધર્મનું પાલન કર્યું છે, છતાં મારા રાજ્યમાં દુકાળ પડ્યો છે. પછી ઋષિએ અષાઢમાસના શુક્લ પક્ષની એકાદશીનું વ્રત કરવાનું કહ્યું.

રાજા રાજધાની પરત ફર્યા અને એકાદશીનું વ્રત કર્યું. રાજ્યમાં ઉપવાસની અસરનેપગલે મુશળધાર વરસાદ વરસ્યો હતો અને રાજ્યમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો.