Union Budget 2025: બજેટમાં ક્યા સેક્ટરમાં કોને શું મળ્યું? જાણો વિગતવાર

Union Budget 2025: નાણા પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે ભારતમાં વિવિધ ક્ષેત્રોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે યોજનાઓ રજૂ કરીને 2025-26ના બજેટની જાહેરાત કરી છે. પૂર્વોત્તર ભારત, કૃષિ, શિક્ષણ, આરોગ્ય અને વેપાર પર ફોકસ છે.

ચાવીરૂપ પહેલોમાં માછીમારો માટે વિશેષ આર્થિક ક્ષેત્ર અને પાંચ વર્ષના કપાસ ઉત્પાદન મિશનનો સમાવેશ થાય છે. 1.7 કરોડ ખેડૂતોને લક્ષ્યાંકિત કરવાના કાર્યક્રમો પરંપરાગત કપાસ ઉદ્યોગને વધારવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.

બજેટમાં ડેરી અને ફિશરીઝ સેક્ટર માટે રૂપિયા 5 લાખ સુધીની લોનની રૂપરેખા આપવામાં આવી છે. કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડની મર્યાદા 3 લાખ રૂપિયાથી વધીને 5 લાખ રૂપિયા થશે, જે માછલીના ઉત્પાદન અને નિકાસમાં ભારતની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાને સમર્થન આપશે.

પ્રાદેશિક વિકાસ પહેલ - બિહાર મખાના બોર્ડ અને નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજી આંત્રપ્રિન્યોરશિપની રચના સાથે ધ્યાન મેળવે છે.

IIT પટનાની ક્ષમતા વિસ્તરણ અને નવી છાત્રાલયોનો હેતુ રાજ્યમાં શૈક્ષણિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુધારવાનો છે.

પાંચ વર્ષમાં પાંચ IIT અને મેડિકલ સીટોમાં 75 હજારનો વધારો કરવાની યોજના સાથે શિક્ષણની ગુણવત્તામાં વૃદ્ધિ એ પ્રાથમિકતા છે.

અટલ ટિંકરિંગ લેબ્સ શાળાના વિદ્યાર્થીઓમાં વૈજ્ઞાનિક વિચારસરણીને પ્રોત્સાહન આપશે. વધુમાં, AI શિક્ષણ માટે રૂપિયા 500 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે, જેમાં ત્રણ AI શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રોની યોજના છે.

MSME અને સ્ટાર્ટઅપ માટે સપોર્ટ - બજેટ MSME માટે રાષ્ટ્રીય ઉત્પાદન મિશન દ્વારા નાના અને મધ્યમ કદના સાહસો (MSMEs) અને સ્ટાર્ટઅપ્સને સમર્થન આપે છે.

સ્વચ્છ ટેક્નોલોજીને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે નિકાસ પ્રમોશન મિશનની સાથે આ સંસ્થાઓ માટે નાણાકીય કવર વધશે.

ભારત ચામડાના ક્ષેત્રમાં રોજગારી પેદા કરવાની યોજના સાથે રમકડાના ઉત્પાદન માટે વૈશ્વિક હબ બનવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. નાના વેપારીઓ માટે રૂપિયા 5 કરોડ અને નવા ઉદ્યોગપતિઓ માટે રૂપિયા 2 કરોડ સુધીની લોન ઉપલબ્ધ છે.

હેલ્થકેર અને ટેકનોલોજીકલ એડવાન્સમેન્ટ - રાજ્યોના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ માટે મફત લોન જેવી પહેલો સાથે હેલ્થકેરને નોંધપાત્ર ધ્યાન આપવામાં આવે છે.

સક્ષમ આંગણવાડી અને પોષણ મિશન 2.0 મહિલાઓ અને બાળકોના સ્વાસ્થ્યને લક્ષ્ય બનાવે છે. કેન્સરની દવાના ઉત્પાદન માટે પ્રોત્સાહનો પ્રસ્તાવિત છે.

બજેટમાં કેપિટલ ગુડ્સ એડિશન દ્વારા ઇવી બેટરી અને મોબાઇલ ફોન બેટરી ઉત્પાદનને વધારવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે. સૌર ઉર્જા, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs), પાવર, માઇનિંગ અને ફૂડ ટેક્નોલોજી એ અન્ય ક્ષેત્રો છે જે ધ્યાન ખેંચે છે.

શહેરી વિકાસ અને પ્રવાસન - શહેરી વિકાસ માટે 1 લાખ કરોડ રૂપિયાના અર્બન ચેલેન્જ ફંડની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. જલ જીવન મિશન જેવી પહેલોનો હેતુ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુધારવાનો છે. વીમા ક્ષેત્રમાં FDI મર્યાદા વધીને 100 ટકા થશે.

રાજ્યો સાથે મળીને 50 પર્યટન સ્થળો વિકસાવવાની યોજના સાથે પ્રવાસનને વેગ મળે છે. બજેટમાં એક કરોડ ગીગ કામદારો માટે સામાજિક સુરક્ષા યોજનાની નોંધણીની દરખાસ્ત કરીને ગિગ અર્થતંત્રને સ્વીકારવામાં આવ્યું છે.

ક્ષેત્રવાર બજેટ ફાળવણી - સંરક્ષણ ક્ષેત્રને રૂપિયા 4,91,732 કરોડ જ્યારે ગ્રામીણ વિકાસને રૂપિયા 2,66,817 કરોડ મળે છે. કૃષિ, શિક્ષણ, આરોગ્ય, શહેરી વિકાસ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો માટે નોંધપાત્ર ફાળવણી કરવામાં આવે છે.

ભારતને વિદેશી રોકાણ માટે આકર્ષક બનાવવાના લક્ષ્ય સાથે બજેટમાં પોસાય તેવા ટીવી અને મોબાઈલ ફોનનું વચન આપવામાં આવ્યું છે.

વિવિધ યોજનાઓ એમએસએમઈને 5 કરોડ રૂપિયાથી વધારીને 10 કરોડ રૂપિયા સુધીની લોન સાથે સપોર્ટ કરે છે.

પ્રાદેશિક વિશેષતાઓ પર સરકારનું ધ્યાન 'મિથિલા મખાના'નો સમાવેશ થાય છે. બજેટ સંભવિત આર્થિક અસરોની અપેક્ષા રાખે છે, અને તેની રજૂઆત પહેલા વ્યૂહાત્મક ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

English summary

Union Budget 2025: Who got what in which sector in the budget? Know in detail