Aditya L1: આ છે આદિત્ય L1 ડિઝાઇનિંગ ટીમનો હેડ, નાસાએ આપી હતી દોઢ કરોડની શિષ્યવૃત્તિ

Aditya L1 : ચંદ્રયાન જેવા સૌર મિશન આદિત્ય L1ના સફળ પ્રક્ષેપણમાં મધ્યપ્રદેશના આશાસ્પદ યુવાનોનું યોગદાન. જેઓ ISROમાં વિવિધ જવાબદારીઓ સંભાળી રહ્યા છે, તેમાંથી એક નામ છે ડૉ. આફાક રઝા ખાન. જેમણે ડિઝાઇનિંગ ટીમના વડા તરીકેની ભૂમિકા ભજવી હતી.

આફાકનો અર્થ થાય છે ક્ષિતિજ. અર્થ એ છે કે, જ્યાં પૃથ્વી અને આકાશ એકબીજાને મળતા દેખાય છે. મધ્ય પ્રદેશના આ યુવાને પોતાના નામ પ્રમાણે ઊંચાઈ પણ હાંસલ કરી છે. આફાકની પ્રતિભાએ Aditya L1 ના પ્રક્ષેપણમાં પણ ફાળો આપ્યો, જે ઘણી આશાઓથી ભરેલું સૌર મિશન છે.

ડૉ. આફાક રઝા મધ્યપ્રદેશમાં બાબા મહાકાલના શહેર ઉજ્જૈનના રહેવાસી છે. તેના પિતા રૂ ખાન કહે છે કે, નાનપણથી જ આફાકને વિજ્ઞાન અને અવકાશમાં ઊંડો રસ હતો. વરાહમિહિર સંશોધન સંસ્થા અને હાલમાં નાસામાંથી અવકાશ વિજ્ઞાનમાં પીએચડી કરી રહ્યા છે.

આદિત્ય L1 અંગે ખાન કહે છે કે, વર્ષ 2016માં સૂર્યપ્રકાશના મુખ્ય સ્ત્રોત એવા હવામાન પર સૂર્યના કિરણોની અસર જાણવા માટે Aditya L1 ને ડિઝાઇન કરવાનું કામ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

લગભગ ચાર વર્ષ બાદ, 2020 માં કામ પૂર્ણ થયું હતું. બાદમાં કોરોના અને અન્ય મિશન પૂર્ણ થવાને કારણે, તેનું લોન્ચિંગ વિલંબિત થયું. જો આદિત્ય દ્વારા સૂર્યપ્રકાશનો મુખ્ય સ્ત્રોત જાણવામાં આવે, તો આપણે પૃથ્વી પર વીજળીની ઉણપ પણ પૂરી કરી શકીશું.

નાસા તરફથી અવકાશ વિજ્ઞાનમાં પીએચડી કરવા માટે સમગ્ર વિશ્વમાંથી 20 બાળકોને પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. જેમાં સાંસદના આફાક રઝાનો પણ સમાવેશ થાય છે. હાલમાં નાસામાં ટેલિસ્કોપ પર સંશોધન ચાલી રહ્યું છે, અને એક્સ-રે પર પણ સંશોધન ચાલી રહ્યું છે. નાસાએ આફાકને 1.7 કરોડ રૂપિયાની સ્કોલરશિપ પણ આપી છે.

English summary

Aditya L1: dr aafaq raza is the head of Aditya L1 designing team, NASA awarded one and a half crore scholarship